Deze site is primair bedoeld om te voorzien in de behoefte aan oefenmateriaal voor hen die (willen) meezingen in het koor van het Russisch-Orthodoxe klooster van St. Nicolaas in Hemelum, en niet noodzakelijkerwijs van blad kunnen zingen. Het idee is dat zij thuis zangstukken kunnen oefenen, zodat de noodzaak om fysiek bijeen te komen voor repetities wordt gereduceerd - de meeste mensen komen immers van ver. En omdat we denken dat ook in parochies een dergelijke behoefte zou kunnen bestaan, is de site zo opgezet dat ook in die behoefte op vergelijkbare wijze voorzien zou kunnen worden.
De site bevat:
- een Catalogus van (varianten van) zangstukken, en vooral die, welke in de Heilige Liturgie worden gebruikt, zoals Ektinia’s, Alleluia’s, Cherubijnen hymnes, de Eucharistische canon, Troparen, Kondaken, enzovoorts.
- Koormappen : een koormap is feitelijk een lijst van zangstukken die bij een bepaalde gelegenheid op een bepaalde plaats (bijv. een doordeweekse H. Liturgie in Hemelum), achtereenvolgens worden gezongen.
- een Handleiding : deze bevat werkwijzen voor hen die de bibliotheek bijhouden, zoals het opnemen van nieuwe zangstukken, deze bijhouden/corrigeren, en beschikbaar maken zodat ze in koormappen kunnen worden opgenomen.
De werking van de site voor het oefenen zou min of meer vanzelfsprekend moeten zijn voor mensen die redelijk overweg kunnen met een computer, tablet of telefoon (met een internet verbinding).
Hoe de site te gebruiken
Het begint met het kiezen van een te oefenen zangstuk; deze vind je mogelijk het handigst in een van de
koormappen. Klik bijvoorbeeld op Koormappen -> Hemelum -> Liturgie weekdagen. Dan krijg je een lijst
van de zangstukken zoals die op normale, doordeweekse dagen in de H. Liturgie worden gezongen.
kunnen worden gekozen uit een koormap of de catalogus.
Zangstukken kunnen op verschillende manieren worden getoond:
- als bladmuziek (partituren). Let wel, het gaat hier om oefenmateriaal: meestal zijn ze wat vereenvoudigd (aangepast), en bevatten ze geen uitgebreide muzikale aanwijzingen, versieringen e.d.
- in VSA (Vereenvoudigde Slavische Accentnotatie)-notatie, ook wel ‘streepjesnotatie’ genoemd. Deze notatie wordt veel gebruikt in boeken (zoals het Liturgikon), en het leren lezen ervan is makkelijker dan het leren lezen van partituren.
Als een zangstuk is gekozen wordt hij op een van deze manieren getoond. En er is ook een aantal knoppen waarmee je kunt selecteren wat je wilt doen:
- Oefenen: Door op de knop ‘Oefenen’ de klikken word je naar de coria-site geleid. Daar kan eenieder de eigen stem oefenen.
- Beluisteren: Door op de knop ‘Beluisteren’ te klikken krijg je een indruk van hoe het klinkt.
In ‘het echt’ zal dat toch anders klinken, omdat de audio-speler eigenlijk wat te eenvoudig is.
Zo worden in partituren hele stukken tekst die op dezelfde hoogte en met dezelfde noot-lengte worden gezongen,
genoteerd met een
breve(een noot die lijkt op||O||). De audio-speler ziet dat als een enkele noot. Het gaat ook niet altijd goed met herhalingen, en refreinen (in antifonen bijvoorbeeld). - Downloaden: Hiermee kan de partituur of VSA-notatie (als pdf) worden gedownload, voor je eigen gebruik. Je hebt hem dan ook als je even geen internet hebt, en je kunt hem ook afdrukken.
- Printen: hiermee druk je de partituur of VSA-notatie van het zangstuk af.
De knop Bronnen die in de catalogus-context zichtbaar is, is bedoeld voor beheerders. Zij kunnen daarmee het bestand downloaden dat aan de basis van de catalogus-representaties ligt. Meestal is dat een .vsa, een .mvsa of een .mscz bestand. We gaan daar hier niet verder op in.
Onze bronnen
De bestanden op basis waarvan zangstukken worden gerepresenteerd zijn ofwel bewerkingen van bestanden die in een of ander elektronisch formaat beschikbaar waren - vaak ook met (technische) fouten erin - ofwel bestanden die eenvoudigweg zijn ‘ingetypt’ in een muziekprogramma (MuseScore), of in een standaard tekst-editor (VSCode).
De meestgebruikte bronnen voor dit werk zijn:
- Liturgikon, den Haag, 2e druk, november 1971.
- Map van de gezongen delen van de Goddelijke Liturgie, Vereniging van Orthodoxen “H. Nikolaas van Myra”. 1e uitgave, Pasen 2000.
- Bestanden die door de beheerster van de site Vrienden van het Orthodoxe Woord voor dit doel beschikbaar zijn gesteld
- Koormap voor de Goddelijke Liturgie van de parochie van de H. Transfiguratie, Groningen (zoals die in 2024 was).
- Koormap voor de Goddelijke Liturgie van het klooster van de Heilige Nikolaas van Myra, Hemelum.
- De MuseScore experimenten van Groningen.