VSA-notatie¶
VSA-notatie is het tekstgebaseerde notatieformaat dat VSA gebruikt om liturgische zangteksten op te schrijven. Het is een formeel gespecificeerde taal met scopes, modifiers en bracket-directives, waarmee de melodische structuur, accentuering en stemverdeling van een zangstuk eenduidig vastgelegd kunnen worden.
Een bestand in VSA-notatie is een vsa-bestand: het heeft de extensie .vsa, is een bronbestand in de bron-repository en fungeert als representatie van een uitvoeringsvorm. Afgeleiden zoals .svg (notenbalken) en .mxl (MusicXML) worden door de vsa-tooling uit dit bronbestand gegenereerd.
Kernprincipes¶
VSA-notatie is ontworpen om:
- eenvoudig te leren te zijn voor zangers zonder gespecialiseerde notatiekennis;
- aan te sluiten bij de notatiepraktijk uit het Nederlandse Liturgikon (Den Haag, 1968);
- formeel definieerbaar te zijn in een grammatica, zodat ze betrouwbaar parseerbaar en valideerbaar is;
- bruikbaar te zijn in tekstgebaseerde en geautomatiseerde workflows;
- voldoende semantische informatie te bevatten voor conversie naar MusicXML.
Motivatie¶
Orthodoxe zangteksten hebben specifieke eigenschappen — accentpatronen, toonsoorten, stemverdelingen — die gangbare notatieformaten (MusicXML, ABC, LilyPond) niet rechtstreeks en compact kunnen uitdrukken. Tegelijk bestaat er in Nederlandse orthodoxe parochies al een notatiepraktijk die aansluit bij het Liturgikon, maar die niet gestandaardiseerd of formeel gedocumenteerd was.
VSA-notatie formaliseert die praktijk: door een expliciete grammatica te definiëren, kunnen bestanden automatisch worden gevalideerd, gerenderd en geconverteerd. Dat maakt reproduceerbare, foutarme publicatie van representaties mogelijk zonder handmatig omzetten.