Alias-blokken — ontwerp¶

Status: ontwerp + basis-implementatie (juli 2026).

Doel¶

Org-brede synoniemsets voor liturgische rollen, gelegenheden en liturgische onderdelen. Eén term uit een set volstaat als annotatie; het register breidt uit naar alle leden. Profiteert o.a. catalogus zoek (zoek="Kondak" vindt yaml met alleen Kondakion).

Niet hetzelfde als entiteitsspecifieke aliassen (terminologie §2.5: Groningen, Kastorski). Die blijven per zangstuk, variant of uitvoeringsvorm.

Register¶

Eigenschap	Waarde
Pad	`catalogus/data/alias-blokken.yaml` (repo-root)
Scope	Org-breed; zelfde bestand voor bron en parochie-lokaal
Uitbreiden	Nieuwe blokken of aliassen toevoegen; elk alias op eigen regel
Validatie	`python -m catalogus.cli aliases validate --bron-root .`

Schema¶

blokken:
  <blok-id>:
    aliassen:
      - <term>
      - <term>

Blok-id: vrije string (canoniek slug kondak of liturgische naam Geboorte van Christus). Geen hardcoded set in code — loader leest alles uit yaml.

Validatieregels:

Elke alias uniek over alle blokken na normalize_for_match() (casefold)
Geen lege blok-id of lege alias-lijst
Dubbele yaml-sleutel (zelfde blok-id tweemaal) → laatste wint; vermijden (verlies data)

Ontwerpkeuzes¶

Onderwerp	Besluit
Trigger (yaml-sync)	Later: `liturgische_rol:` / `alias_blok:` in yaml; fallback id-prefix
Runtime	`AliasIndex.build()` laadt register; zoektermen worden uitgebreid via blokken
Sync naar yaml	`catalogus aliases sync` + `--check` in CI
Conflicten index	Bestaande scope-regels (terminologie §2.6); ongewijzigd
Gegenereerde aliassen	Alleen zoekindex; niet resolver-scope (meerdere kondak-stukken delen dezelfde rol-termen)
Architectuur	Register = bron; afgeleide yaml-aliassen = sync (update catalogus-architectuur bij sync-PR)
Terminologie	Glossary-term `alias-blok` volgt in aparte PR (R3)

Dataflow¶

flowchart LR
  subgraph bronnen [Bronnen]
    Register["alias-blokken.yaml"]
    YAML["zangstuk.yaml / manifesten"]
  end
  subgraph runtime [Runtime]
    Loader["load_alias_register"]
    Sync["aliases sync"]
    Index["AliasIndex.build"]
    Zoek["catalogus zoek"]
  end
  Register --> Loader
  Register --> Sync
  Sync --> YAML
  Loader --> Index
  YAML --> Index
  Index --> Zoek

Implementatiestatus¶

Onderdeel	Status
Register + review	`catalogus/data/alias-blokken.yaml`
Loader	`src/catalogus/alias_blokken.py`
CLI validate	`catalogus aliases validate`
Zoek-expansie	`src/catalogus/alias_index.py` (`_build_search_terms`)
Sync yaml	`catalogus aliases sync` — geïmplementeerd
Glossary `alias-blok`	Open
CI	`.github/workflows/validate-catalogus.yml`

Register uitbreiden¶

Voeg blok of alias toe in catalogus/data/alias-blokken.yaml
Draai python -m catalogus.cli aliases validate --bron-root .
Geen code-wijziging nodig — loader is data-driven
Bij overlap tussen blokken: validatie faalt; herstructureer of verwijder dubbele term

Let op: termen die in meerdere blokken voorkomen (bijv. korte feestnamen) veroorzaken bewust een fout — kies unieke aliassen of één blok per term.

Open vervolg¶

Glossary-PR terminologie § alias-blok
Veld liturgische_rol: in zangstuk-formaat
Apart blok troparion-melodie (niet mengen met tropaar)
Update catalogus-architectuur (register + afgeleide yaml)