Ga naar inhoud

Idee: alias-blokken liturgische rollen

Veld Waarde
Id alias-blokken
Status voorbereid
Repo bron
Laatst bekeken 2026-07-04
Ontwerp alias-blokken-ontwerp.md

Samenvatting

Voor liturgische rollen als kondak en troparion bestaan gangbare synoniemen (kondak / kondaak / kondakion / kontakion; troparion / tropaar). Bij annotatie van een brondocument (bijv. VSA-frontmatter) volstaat één term uit zo'n set. Een centraal aliassen-register breidt die ene term uit naar alle varianten in de bijbehorende yaml-registratie(s) (zangstuk.yaml, eventueel variant.yaml / uitvoeringsvorm.yaml). Het brondocument zelf wordt niet automatisch gewijzigd. Bij wijziging van brondocument of register worden aliassen opnieuw uitgerekend. Hetzelfde register geldt voor bron en lokaal.

Beoordeling

Zinvol — ja.

  • Liturgische rol-synoniemen zijn nu impliciet en inconsistent: titels gebruiken Tropaar en Kondak, sjablonen zoeken met Troparion en Kondakion, en handmatige aliases: in yaml zijn gedeeltelijk (bijv. alleen Troparion of Kondakion + Kondak).
  • catalogus.zoek matcht op geïndexeerde teksten; zonder systematische uitbreiding kan zoek="Kondak" een stuk missen dat alleen Kondakion in yaml heeft (en omgekeerd).
  • Eén annotatie plus register voorkomt copy-paste en drift tussen bron, lokaal en zoek.

Afgebakend: alias-blokken zijn niet hetzelfde als entiteitsspecifieke aliassen (terminologie §2.5: Groningen, Kastorski). Blokken zijn org-brede synoniemsets voor liturgische rollen; entiteitsaliassen blijven per zangstuk, variant of uitvoeringsvorm.

Nu al organiseren

  1. Geen nieuwe handmatige alias-lijsten uitbreiden in zangstuk.yaml — houd bestaande minimale entries tot het sync-mechanisme bestaat; anders dubbel werk.
  2. Registerlocatie reserveren: voorstel catalogus/data/alias-blokken.yaml in de bron-root — versioneerbaar, leesbaar door AliasIndex en een toekomstige sync-CLI; parochie-builds via --bron-root.
  3. Architectuur-spanning expliciet houden: catalogus-architectuur § Index vs opslag zegt “geen gegenereerd alias-bestand in git”. Oplossing bij implementatie: het register is bron; uitgebreide aliases: in yaml zijn afgeleid (vergelijkbaar met scripts/sync_zangstuk_yaml_from_vsa.py).
  4. Terminologie: alias-blok is een nieuwe term — pas bij implementatie via glossary-PR op terminologie.md (R3); tot die tijd alleen in dit idee-document.
  5. Annotatieveld nog niet standaardiseren in zangstuk-formaat.md — open keuze: liturgische_rol: in VSA-frontmatter vs yaml-trigger vs titel-parsing.

Initiële blokken (implementatiefase)

Blok-id Aliassen (startset)
kondak kondak, kondaak, kondakion, kontakion
troparion troparion, tropaar

Eventueel later een apart blok voor troparion-melodie / tropaarmelodie — niet mengen met het tropaar/troparion-blok.

Open ontwerpvragen

Opgelost in alias-blokken-ontwerp.md. Runtime-expansie en register-validatie zijn geïmplementeerd; yaml-sync en glossary volgen.

Relatie bestaande code

Onderdeel Rol
src/catalogus/alias_index.py Aliassen per entiteit uit yaml en manifesten; runtime AliasIndex
catalogus-architectuur Resolver en index-build; spannt met afgeleide yaml-aliassen
catalogus-zoek-api Zoek op geïndexeerde teksten; profiteert van volledige blok-sets
scripts/sync_zangstuk_yaml_from_vsa.py Precedent: yaml afgeleid uit VSA-frontmatter, brondocument ongewijzigd 
flowchart LR
  subgraph sources [Bronnen ongewijzigd]
    VSA[".vsa frontmatter\néén rol-term"]
    Register["aliassen-register\norg-breed"]
  end
  subgraph derived [Afgeleid bij sync of index-build]
    YAML["zangstuk.yaml aliases\nvolledige blok-set"]
    Index["AliasIndex + zoek"]
  end
  VSA --> Sync
  Register --> Sync
  Sync --> YAML
  YAML --> Index
  Register --> Index

Implementatieschets (later)

  1. Registerbestand plus loader in catalogus
  2. expand_alias_blok(term) → frozenset[str]
  3. Sync: scan bron en lokaal manifesten/frontmatter → herbereken aliases: op zangstuk- of source-niveau
  4. AliasIndex.build() laadt register en yaml (eventueel dubbele expansie als veiligheidsnet)
  5. Tests in tests/fixtures/alias-index/; CI: catalogus index validate plus sync drift-check
  6. Docs: update catalogus-architectuur plus handleiding “zangstuk annoteren”