Ga naar inhoud

Corpus: tropaarteksten Toon 4 ↔ template tropaar-toon-4

Niet-normatief onderzoeksdossier.

Wat we hier aan het doen zijn

Doel van het grotere project: uit een VSA-tropaar (melodiestem S) + een toonformule-template SATB MusicXML maken. De PDF/PNG van het toonboek is alleen nodig om die template te schrijven (alle mogelijke formule-slots voor tropaar in toon X), niet om pitches uit een scan te “raden”.

VSA→template-instance (besloten):

Stem Bron van de melodie
S VSA + do-context
A/T/B template (harmonie/formule), meelopend met S

Dus: als VSA voor S een optionele noot meeneemt, of een halve noot splitst / twee gelijke noten tot één duur merget, dan gebeurt hetzelfde ritmische besluit voor A, T en B via de corresponderende template-events.

Wat dit corpus oplevert: voor elk van de 13 stukken examples/corpus/ — .vsa (bron) + .mscz / .mxl (uitgewerkt SATB, instance). PDF is lokale MuseScore-export (niet in git).

Wat het corpus al toont: op 13 Toon-4-troparen werkt “één regel = één frase” + cycle 1,2,1,2,… + slot laatste zonder conflict; de render-pipeline zet A/T/B synchroon mee. Laddergraden in de YAML blijven provisional (pitch-audit open).

Toewijzingsregel (cycle)

Template: cycle: ["1", "2"], final: laatste — equivalent aan text_mapping met repeat until final.

Voor een tekst met n regels (frasen):

  1. Regels 1 .. n−1 lopen cyclisch door de cycle (1, 2, 1, 2, …).
  2. Regel n → laatste.
  3. Geen eis dat n−1 een veelvoud van len(cycle) is.

Implementatie: assign_stanzas_to_phrases() in src/vsa/template_mapping.py.

Uitgebreidere bladen (prefix, embedded cycle, meerdere plannen): zie mapping-vsa.md.

n regels Cycle-deel (regels 1..n−1) Slot
5 1 2 1 2 laatste
6 1 2 1 2 1 laatste
7 1 2 1 2 1 2 laatste
9 1 2 1 2 1 2 1 2 laatste

Patrooncheck (H3): oneven regels starten vaak zonder {/…} (frase 1); even regels vaak met {/…} (frase 2, kandidaat e.st.). Afwijkingen staan bij het stuk.

Overzicht corpus

Id Stuk (kort) Regels Toewijzing ** Opmerking
T4-01 Geboorte Johannes Voorloper 6 1 2 1 2 1 + laatste nee * toegevoegd; regels samengevoegd
T4-02 Johannes Shanghai/SF 7 1 2 1 2 1 2 + laatste nee
T4-03 HH. Martelaren 6 1 2 1 2 1 + laatste ja .* → *
T4-04 Mantel Moeder Gods 9 1 2 … 1 2 + laatste ja langste cycle
T4-05 H. Marina 7 1 2 1 2 1 2 + laatste ja
T4-06 Profeet Elia 7 1 2 1 2 1 2 + laatste nee baseline walkthrough
T4-07 Geboorte Moeder Gods 7 1 2 1 2 1 2 + laatste nee feesteigen
T4-07a Geboorte Moeder Gods (Liturgikon) 7 1 2 1 2 1 2 + laatste nee Liturgikon-variant
T4-08 Tempelgang (begin welbehagen) 7 1 2 1 2 1 2 + laatste nee korte regel 6
T4-09 Tempelgang (alreine Tempel) 7 1 2 1 2 1 2 + laatste nee
T4-10 Apostel Andreas 5 1 2 1 2 + laatste nee kortste
T4-11 Nicolaas van Myra 7 1 2 1 2 1 2 + laatste nee parallel met T4-02
T4-12 Engelen (Maandag) 7 1 2 1 2 1 2 + laatste nee Liturgikon

Alle stukken: genre tropaar, toon 4, mapping naar tropaar-toon-4 (pitches_status: provisional).

T4-01 — Geboorte Johannes Voorloper

[//:] Profeet en Voorloper van {Chris_}{/tus_} {\komst_}, *
{/wij} zijn niet in staat u naar waarde te {lo_.}{\ven_} *
die wij met liefde ver{-&/e_&_}{\ren_}. *
{/Want} de onvruchtbaarheid … opge{he_.}{\ven_} *
door uw roemrijke … Ge{-&/boor_&_}{\te_}. *
// Toen werd de Vleeswording … ver{-&\kon_&_}{/digd_}. [//:]
Regel Tekst (kort) Frase H3 ({/ start)
1 Profeet en Voorloper … komst 1 nee
2 wij zijn niet in staat … loven 2 ja
3 die wij met liefde vereren 1 nee
4 Want de onvruchtbaarheid … opgeheven 2 ja
5 door uw … Geboorte 1 nee
6 Toen werd de Vleeswording … verkondigd laatste nee (//)

T4-02 — Johannes Shanghai / San Francisco

[//:] Als een {Re_}gel {/van} ge{\loof} *
{/en} een voor-beeld … {\heid_} *
heeft de waar-heid … ge{\toond_}. *
{/Daar}om zijt gij … {\groot_}, *
en door ar-moe-de … {\den_}, *
{/Va}der … Jo{han_.}{\nes_}, *
// bid Chris-tus God … {-&\red_&_}{/den_}. [//:]
Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Als een Regel van geloof 1 nee
2 en een voorbeeld … zachtmoedigheid 2 ja
3 heeft de waarheid … getoond 1 nee
4 Daarom zijt gij … groot 2 ja
5 en door armoede rijk geworden 1 nee
6 Vader … Johannes 2 ja
7 bid Christus God … te redden laatste nee

T4-03 — HH. Martelaren

[//:] Uw marte{la_}{/ren}, o {\Heer_}, *
{/heb}ben … ont{van_}{\gen_}. *
Zij hebben … {\heugd_}, *
{/zo}dat … over{won_}{\nen_}, *
en de machteloze … {\schud_}. **
Verlos door hun gebeden … {/len_}. [//:]
Regel Tekst (kort) Frase H3 Extra
1 Uw martelaren, o Heer 1 nee
2 hebben … kroon ontvangen 2 ja
3 Zij hebben … verheugd 1 nee
4 zodat … overwonnen 2 ja
5 en de machteloze … afgeschud 1 nee daarna **
6 Verlos door hun gebeden onze zielen laatste nee

Spanning: regel 1 heeft mid-frase scopes {la_}{/ren} — geen e.st.-start; H3 geldt voor regelstart, niet mid-regel.

T4-04 — Mantel Moeder Gods (Blachernae)

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Laat ons die vernederd zijn … zonden 1 nee
2 nu onze toevlucht … Moeder Gods 2 ja
3 en tot haar roepen … hart 1 nee
4 o Koningin … help ons 2 ja
5 Haast u ons te hulp te komen 1 nee
6 want wij zijn in gevaar 2 ja
7 door het grote aantal … overtredingen 1 nee
8 laat uw dienaren niet ledig … heengaan 2 ja
9 want gij zijt onze enige hoop laatste nee

** na regel 8. Goede stress-test: vier volledige 1/2-paren vóór laatste.

T4-05 — H. Marina

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Uw heilige Marina … tot U 1 nee
2 Mijn Bruidegom, U bemin ik 2 ja
3 en om U te zoeken … Doop 1 nee
4 Ik lijd … heersen mag met U 2 ja
5 ik sterf voor U … te leven 1 nee
6 aanvaard mij als gift … geofferd 2 ja
7 Door haar gebeden … onze zielen laatste nee

T4-06 — Profeet Elia

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Gij waart een Engel in het vlees 1 nee
2 de grondslag der profeten 2 ja
3 en de tweede Voorloper … komst 1 nee
4 roemrijke Elia 2 ja
5 Gij hebt … Elisa 1 nee
6 gij verjaagt … melatsen 2 ja
7 en doet zo ook … vereren laatste nee

Zie elia-mapping.md voor event-niveau (H1/H2/H4/H5).

T4-07 — Geboorte Moeder Gods

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Uw Geboorte, o Moeder Gods 1 nee
2 heeft de Vreugde … wereld 2 ja
3 Want uit U … onze God 1 nee
4 Hij heeft ons … bevrijd 2 ja
5 en schenkt ons Zijn zegen 1 nee
6 Hij heeft de dood teniet gedaan 2 ja
7 en Hij verleent ons het eeuwige Leven laatste nee

T4-08 — Tempelgang Moeder Gods (begin welbehagen)

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Heden is het begin … welbehagen 1 nee
2 de voorbereidende Verkondiging … mensen 2 ja
3 De Maagd komt in de Tempel Gods 1 nee
4 en verkondigt … de Christus 2 ja
5 Tot haar willen ook wij … roepen 1 nee
6 Verheug U 2 ja
7 Vervulling van het Heilsplan … Schepper laatste nee

Spanning: regel 6 is zeer kort ({/Ver}{heug__} {\U_}) — toetst of frase 2 (recite + cadens) met weinig syllaben nog zinvol is (H5 split/merge / optionals).

T4-09 — Tempelgang Moeder Gods (alreine Tempel)

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 De alreine Tempel van de Verlosser 1 nee
2 het kostelijk … Bruidsvertrek 2 ja
3 de geheiligde Schatkamer … heerlijkheid 1 nee
4 wordt heden … Huis des Heren 2 ja
5 Zij brengt daar … Heilige Geest 1 nee
6 terwijl Zijn Engelen zingen 2 ja
7 Zie, daar is de hemelse woontent laatste nee

T4-10 — Apostel Andreas

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Gij zijt de Eerstgeroepene der Apostelen 1 nee
2 en de broeder van Petros 2 ja
3 Bid daarom … Meester van het heelal 1 nee
4 om aan de wereld vrede te schenken 2 ja
5 en aan onze zielen de grote genade laatste nee

Kortste cycle: twee 1/2-paren + laatste.

T4-11 — Nicolaas van Myra

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Als de Regel des geloofs 1 nee
2 en het voorbeeld der zachtmoedigheid 2 ja
3 heeft de waarheid … getoond 1 nee
4 Daarom zijt gij … groot 2 ja
5 en door armoede rijk geworden 1 nee
6 Vader … Nikolaas 2 ja
7 bid Christus God … te redden laatste nee

Structureel parallel aan T4-02 (zelfde tropaarformule, andere heilige).

T4-12 — Engelen (Maandag, Liturgikon)

Regel Tekst (kort) Frase H3
1 Gij Aanvoerders der hemelse Heerscharen 1 nee
2 wij onwaardigen bidden tot u 2 ja
3 dat gij ons beschermt door uw gebeden 1 nee
4 en ons beschut … vleugelen 2 ja
5 Behoed ons … heerlijkheid 1 nee
6 nu wij nedervallen en tot u roepen 2 ja
7 redt ons uit de gevaren … hoge laatste nee

Corpusbevindingen (voorlopig)

Bevinding Status Toelichting
Cycle-toewijzing 1-regel-1-frase houdbaar Op alle 13 stukken toepasbaar zonder conflict
H3 ({/ ≈ start frase 2) sterk Geen tegenvoorbeeld op regelstart in dit corpus
** ≈ overgang naar laatste consistent T4-03/04/05; slotregel blijft laatste
Korte frase 2 (T4-08 r6) open H5 / optional events nog te toetsen
Mid-regel scopes ≠ H3 feit T4-03 r1; H3 alleen op frase-start
Instance (S uit VSA) besloten Pipeline in examples/corpus/ (.vsa/.mscz/.mxl)

Volgende toetsstappen

  1. Event-niveau dieper op 2–3 stukken (Martelaren, Engelen, Mantel) — H4/H5 (optional + split parallel op A/T/B).
  2. T4-08 regel 6 als edge-case voor korte frase 2.
  3. Pitch-audit template.yaml → verified (template-inhoud, los van runtime-S).