Doel en scope

VSA (Vereenvoudigde Slavische Accentnotatie) is een tekstgebaseerde domeinspecifieke taal (DSL) voor Slavische accentnotatie. De taal definieert een eenduidige, machineleesbare en menselijk leesbare notatie waarmee zangstukken kunnen worden vastgelegd, gevalideerd en verder verwerkt (conversiemechanisme naar o.a. SVG/MusicXML; exportmechanisme in een samenstelling via :::include).

Deze specificatie beschrijft de taal en haar semantiek (plus toolcontracts in de overige specificatiepagina’s). Org-brede begrippen zoals zangstuk en afgeleide staan in de bron-terminologie; tool-termen in de glossary.

Status

Dit document consolideert algemene specificatie-informatie uit de bestaande VSA-documentatie (betekenis behouden, structuur opgeschoond).

Inleiding

De Slavisch‑orthodoxe zangtraditie kent een lange geschiedenis van staffloze neumen­notatie, waarvan de bekendste vorm de klassieke Znamenny‑notatie is. Deze notatie gebruikt ideografische tekens (kriuki of znamëna) om melodische beweging, formules en expressie vast te leggen zonder exacte toonhoogtes. Een toegankelijke introductie is te vinden op Znamenny chant, en een overzicht van historische notatievormen op Znamenny musical notation.

Hoewel deze officiële systemen rijk en complex zijn, ontstonden er in parochies ook vereenvoudigde, mondeling overgeleverde markeersystemen. Deze systemen — vaak bestaande uit gestapelde streepjes boven de tekst en horizontale lijnen onder syllaben — dienden als praktische hulpmiddelen om richting, accent en duur van de zang aan te geven. Ze zijn echter niet gestandaardiseerd, niet officieel gedocumenteerd, en verschillen per regio, koorleider of lokale traditie. Historische uitleg uit het Nederlandse Liturgikon: Liturgikon-notatie.

Dit document introduceert een formele codificatie van deze praktijkgerichte notatie: de Vereenvoudigde Slavische Accentnotatie (VSA-notatie). VSA is geen vervanging van historische kriuki- of znamenny-notatie, maar een lichte, consistente en reproduceerbare manier om Slavisch‑orthodoxe congregatiezang digitaal te noteren.

Het doel is een notatie die:

• eenvoudig te leren is voor zangers zonder gespecialiseerde opleiding;
• aansluit bij bestaande parochiële praktijk;
• formeel definieerbaar is in een grammatica;
• betrouwbaar te parseren, valideren en renderen is;
• bruikbaar is in tekstgebaseerde workflows, statische websites en automatische renderers of weergavecomponenten;
• voldoende semantische informatie bevat voor conversie naar symbolische muziekformaten zoals MusicXML.

VSA beschrijft melodische beweging binnen een modaal toonstelsel waarin stapgrootten niet uniform zijn en afhankelijk zijn van de gekozen grondtoon: de do van de toonladder.

Terminologie

Geen parallelle glossary hier. Definities:

Bron	Inhoud
Glossary (deze site)	Tool-termen + geselecteerde bron-termen (na TEv2)
bron — terminologie	Org-brede canonieke begrippen
Curated texts	docs/terminologie/ (lokaal) en bron docs/terms/

Gebruik TermRefs in specificatietekst ([parser](@), [zangstuk](@bron), …) in plaats van een tweede termtabel bij te houden.